Vlees en dierlijke bijproducten: wat betekent het op kattenvoer?
Vlees en dierlijke bijproducten is een wettelijk toegestane verzamelterm voor dierlijk materiaal waarvan de diersoort en het onderdeel niet gespecificeerd hoeven te worden.
Je ziet de term op bijna elke verpakking uit de supermarkt staan. Over wat er precies achter schuilgaat doen veel verhalen de ronde, en die kloppen lang niet allemaal. Ik leg uit wat er in Europa wel en niet in mag, wanneer bijproducten juist waardevol zijn en wanneer ze niets bijdragen.
Wat er in Europa in mag
De verhalen uit Amerika over geëuthanaseerde honden en katten in diervoeding gelden hier niet. De NVWA in Nederland en het FAVV in België staan alleen categorie 3 materiaal toe: geslachte dieren die door de EU zijn geïnspecteerd, van wild of boerderijvlees dat is goedgekeurd voor humane consumptie.
Huisdieren vallen onder categorie 1, samen met vlees dat besmet is door ziekte, milieuverontreiniging of verboden stoffen zoals hormonen. Dat materiaal mag absoluut niet in kattenvoer terechtkomen.
Goedgekeurd voor humane consumptie betekent overigens niet dat het ook voor mensen bedoeld was. Het zegt iets over de herkomst en de keuring, niet over wat er uiteindelijk in de verpakking zit.
Bijproducten kunnen juist heel voedzaam zijn
In het wild eet een kat zijn prooi vrijwel helemaal op, met organen en botten erbij. Hart, lever, nieren, longen, botten, brein, ogen en nekken zitten vol aminozuren, vitaminen en mineralen die een kat echt nodig heeft. Dat zijn de bijproducten waar je blij mee mag zijn.
En ze kunnen ook vrijwel niets bijdragen
Onder dezelfde term mogen ook hoeven, haren, veren, hoorns, eicellen, embryo’s, sperma en kippenpoten worden verwerkt. Die zijn armer aan voedingsstoffen en vaak ook lastiger te verteren.
De vraag is dus niet of er bijproducten in zitten, maar welke. En precies dat kun je bij deze verzamelterm niet nagaan. De samenstelling mag bovendien per batch wisselen, afhankelijk van wat beschikbaar is.
Let ook op waar het eiwit vandaan komt
Een tweede vraag die je moet stellen: bestaat al dat eiwit wel uit dierlijk materiaal? Zeker in brok worden veel plantaardige eiwitten gebruikt. Gluten uit granen zijn rijk aan asparagine, glutamine, arginine en proline, maar arm aan lysine, tryptofaan en methionine, en die drie zijn voor de kat wél essentieel.
Maisgluten is daarop een uitzondering: dat is juist rijk aan methionine en wordt daarom ingezet om de urine te verzuren en de kans op struviet te verkleinen. Erwteneiwit, aardappeleiwit en soja-eiwit herken je aan het woord eiwit erachter.
Wanneer het echt een probleem is
Bij een kat met een vermoedelijke voedingsallergie of een gevoelig maag-darmstelsel is deze term onbruikbaar. Je hebt dan gespecificeerde, enkelvoudige eiwitbronnen nodig om te kunnen achterhalen waar je kat op reageert. De top drie allergenen is kip, rund en vis; als nieuwe eiwitbron kun je onder andere denken aan konijn, lam, hert of paard.
Bij een gezonde kat is de term op zich geen alarmsignaal, maar het beperkt wel wat je kunt beoordelen. Ik kijk daarom eerst naar de cijfers: eiwit tussen 40 en 52% op energiebasis, met 37% als absolute ondergrens. Reken je dat liever niet handmatig uit, gebruik dan de kattenvoer rekenmachine.
Waar ik zelf voor kies
In mijn assortiment kies ik voor merken die de diersoort en het onderdeel per ingrediënt benoemen. Kippenhart 15% en kippenlever 8% is een fundamenteel andere claim dan vlees en dierlijke bijproducten. Ziwi Peak en Farmina N&D zijn daar voorbeelden van. Wil je breder kijken, dan vind je alles onder kattenvoer.
Veelgestelde vragen over vlees en dierlijke bijproducten in kattenvoer
Is vlees en dierlijke bijproducten hetzelfde als slachtafval?
Niet per definitie. Onder de term vallen ook organen die voor mensen niet op het menu staan maar voor katten juist voedzaam zijn. Het probleem is de vaagheid en de wisselende samenstelling, niet dat het per se slechte ingrediënten zijn.
Mag er hond of kat in Europees kattenvoer zitten?
Nee. Huisdieren vallen onder categorie 1 materiaal en dat is in Europa verboden in diervoeding. Alleen categorie 3 materiaal is toegestaan.
Hoe herken ik transparant kattenvoer?
Aan het benoemen van de diersoort én het onderdeel per ingrediënt. Zie je termen als kipfilet, runderhart of lamsnier in plaats van een verzamelterm, dan kun je beoordelen wat erin zit.
Zijn plantaardige eiwitten in kattenvoer een probleem?
Ze tellen wel mee in het eiwitpercentage op het etiket, maar leveren minder van de aminozuren die de kat nodig heeft. Een hoog eiwitpercentage zegt dus weinig als het grotendeels uit granen of peulvruchten komt.
Mijn kat eet al jaren voer met bijproducten en is gezond. Moet ik overstappen?
Niet met spoed. Heeft je kat een goed gewicht, een goede vacht en geen spijsverteringsklachten, dan is er geen acute noodzaak. Weten wat je geeft is nooit weg, maar paniek is niet nodig.
Wil je weten of het voer dat jij geeft voldoet? Stuur me de naam of een foto van de verpakking, dan kijk ik ernaar.