Ingrediëntenlijst kattenvoer lezen: zo doe je dat
De ingrediëntenlijst van kattenvoer staat op volgorde van gewicht vóór verwerking. Daardoor zegt de volgorde minder over de uiteindelijke samenstelling dan de meeste mensen denken.
De ingrediëntenlijst is een van de meest gelezen en tegelijk meest misleidende onderdelen van een verpakking. Er is heel goed nagedacht over de manier waarop die lijst is opgebouwd. Ik leg uit waar ik op let, en waarom ik er niet mee begin.
Waarom ik bij de cijfers begin en niet bij de lijst
Ik kijk nooit eerst naar de ingrediënten, omdat die een vertekend beeld kunnen geven. Er zijn makkelijke conclusies aan te verbinden die de analyse vervolgens tegenspreekt. Bevallen de cijfers me niet, dan hoef ik in de lijst ook geen moeite meer te doen.
De analytische bestanddelen staan op de voeding zoals je hem geeft, inclusief vocht. Staat er 10% eiwit en voer je 100 gram, dan krijgt je kat 10 gram eiwit binnen. Om twee voedingen te kunnen vergelijken moet je die cijfers omrekenen naar energiebasis. Dat doe je met calorieën in kattenvoer berekenen en koolhydraten in kattenvoer berekenen, of in één keer met de kattenvoer rekenmachine.
Pas daarna gebruik ik de ingrediëntenlijst, en dan vooral om te beoordelen waar het eiwit vandaan komt. De analyse zegt hoeveel eiwit erin zit, niet hoe goed je kat het kan opnemen.
De volgorde is op gewicht vóór verwerking
Dat is de belangrijkste zin van dit artikel. De volgorde wordt bepaald door het gewicht voordat het in de machine gaat, niet door wat er na het productieproces nog van over is.
Vers vlees bestaat voor circa 65% uit vocht en dat verdwijnt bijna volledig tijdens de productie. Staat er kip bovenaan, dan is dat dus geen bewijs dat kip de grootste eiwitbijdrage levert. In de praktijk komt die bijdrage vaak uit sterk bewerkte bronnen als maisglutenmeel of gedehydrateerd gevogelte-eiwit, die verderop in de lijst staan.
De splitsregel: hetzelfde ingrediënt, twee vermeldingen
Fabrikanten mogen plantaardige toevoegingen splitsen. Zie je mais en maisglutenmeel apart staan, dan weegt elk van beide minder en zakken ze allebei in de lijst. Waren ze samengenomen, dan hadden ze mogelijk bovenaan gestaan.
Vaak zie je dat gecombineerd met het omgekeerde bij de dierlijke ingrediënten: daar staat juist één vage verzamelterm vooraan, terwijl de plantaardige delen tot in detail zijn uitgesplitst. Dat is geen toeval.
Wat de percentages in de lijst verklappen
Staan er percentages bij, dan kun je meer afleiden dan er letterlijk staat. Een voorbeeld: staat er 3% kippenvet en verderop 1% kippenkraakbeen, dan zit alles wat daartussen vermeld staat tussen de 1 en 3%.
Vet wordt meestal voor 5 à 6% toegevoegd. Dat is een richtlijn om een inschatting mee te maken en geen harde regel. Alle percentages optellen heeft weinig zin, want lang niet alles wordt vermeld; het geeft je hooguit een indruk van het totaal.
Termen die minder betekenen dan ze lijken
– Hypoallergeen heeft geen gereguleerde betekenis. Er zit geen norm achter.
– Gehydrolyseerde eiwitten zijn met een chemische bewerking voorgesplitst. Dat kan helpen bij gevoeligheden, maar er gelden geen regels voor en er kunnen eiwitresten in zitten waar de kat alsnog op reageert. Voor gezonde katten raad ik het niet aan.
– Toegevoegde aminozuren zoals lysine, methionine en taurine kunnen erop wijzen dat er onvoldoende uit de ingrediënten zelf komt, bijvoorbeeld door verhitting of opslag.
– Taurine hoeft niet apart vermeld te worden. Het is een Europese eis en kan uit de ingrediënten komen, bijvoorbeeld uit hart.
Wat er verplicht op het etiket staat
Vier dingen liggen wettelijk vast: voor welke diersoort het voer bedoeld is, of het compleet of aanvullend is, de samenstelling met de ingrediënten, en de analytische bestanddelen met de toevoegingsmiddelen.
Het vochtpercentage hoeft alleen vermeld te worden als het boven 14% ligt. Daarom staat het wel op natvoer en vaak niet op een zak brokken, terwijl dat nu net het getal is dat je nodig hebt om om te rekenen. Voor brok mag je in de praktijk circa 7 a 10% aanhouden. Wil je zien hoe die omrekening uitpakt tussen de twee soorten, lees dan brokken met natvoer vergelijken.
Veelgestelde vragen over ingrediëntenlijsten van kattenvoer
Is het eerste ingrediënt altijd het meest aanwezig?
Voor verwerking wel, daarna vaak niet. Vers vlees bestaat voor circa 65% uit vocht dat tijdens de productie verdwijnt, waardoor de uiteindelijke bijdrage veel kleiner is dan de positie doet vermoeden.
Wat betekent vlees en dierlijke bijproducten?
Dat is een toegestane verzamelterm voor dierlijk materiaal waarvan de diersoort en het onderdeel niet gespecificeerd hoeven te worden. Dat kan voedzaam materiaal zijn zoals hart of lever, maar ook delen die weinig bijdragen. Je kunt niet nagaan welke.
Waarom staat het vochtpercentage niet op mijn zak brokken?
Vermelding is alleen verplicht boven de 14% vocht. Brok zit daaronder, natvoer erboven. Voor een berekening mag je bij brok circa 10% aanhouden.
Zijn toegevoegde vitaminen en mineralen een slecht teken?
Nee, die zijn juist nodig om een voeding compleet te maken. Toegevoegde losse aminozuren zijn wel een aanwijzing dat er onvoldoende uit de ingrediënten zelf komt.
Hoe herken ik suiker in kattenvoer?
Suiker staat zelden als suiker vermeld. Zoek naar sucrose, dextrose, melasse, glucosestroop of maissiroop. Melksuiker en sucrose breekt een kat slecht af, met gasvorming, dunne ontlasting en buikpijn als gevolg.
Kom je er bij een verpakking niet uit? Stuur me een foto van de ingrediënten en de analysecijfers, dan reken ik hem door. Wil je zelf vergelijken, begin dan bij droogvoer en natvoer.